Meningokok aşısı nedir, ne zaman yapılır? Meningokok aşısının yan etkileri var mı?

Menenjit hastalığı, bağışıklığı düşük bünyede ortaya çıkar. Özellikle çocuklarda daha sık rastlanan menenjit hastalığı beyin ve omuriliği çevreleyen koruyucu zarı etkiler ve ciddi bir enfeksiyondur. Vücudun menenjite karşı dirençli olması için uzmanlar, vakit kaybetmeden meningokok aşısının yapılması gerektiğinin altını çiziyor. Peki meningokok aşısı nedir, ne zaman yapılır? Meningokok aşısının yan etkileri var mı?

Uzmanlar, 5 yaş altı özellikle 2 yaş altı çocuklara uygulanan meningokok aşısı yapılmadığı takdirde ciddi büyük sağlık sorunlarıyla karşılaşma durumunun yüksek olduğunu söyledi. ACWY ve B serotipi isimleriyle iki tip olan meningokok aşısı, menenjite yakalanma riskini en aza indirir. Menenjit hastalığı bağışıklığı düşük bireylerde ortaya çıkar. Bu nedenle çocuklarda görülme olasılığı daha yüksektir. Menenjit hastalığı hızla yayılır; her yaş gurubundaki insanlarda görülebilir ancak bebekleri daha çok tehdit eder. Beyin ve omuriliği çevreleyen koruyucu zarı etkileyen ciddi bir enfeksiyondur. Verilere göre menenjit hastalığına yakalanan 10’da 1’i hayatını kaybediyor. Uzmanlar, bu hastalıktan korunmak için meningokok aşısının zamanında mutlaka bebeklere yaptırılması gerektiğinin altını çiziyor.

Meningokok aşısı ne zaman ve nasıl uygulanır

MENİNGOKOK AŞISI NE ZAMAN YAPILIR, NASIL UYGULANIR?

Meningokok ACWY ve B serotipi olmak üzere iki tipte olan meningokok aşısı, ölü (inaktif) aşıdır ve kas içine uygulanır.

Meningokok polisakkarit aşısı (MPA):

  • En sık hastalık nedeni olan 4 meningokok serotipinin (A, C, W135, Y) saflaştırılmış kapsül polisakkaritlerini kapsar.
     
  • 2 yaşından sonra uygulanır.
     
  • Genelde, 4 bileşenli konjuge meningokok aşısının (KMA4) yokluğunda kullanımı düşünülmelidir.
     
  • Meningokok hastalığı açısından yüksek risk olasılığı oluşturan; yapısal ya da işlevsel dalak yokluğu, terminal kompleman eksikliği durumlarında uygulanır.
     
  • Hac, umre ve askerlik görevine gidenlere uygulanır.
     
  • Yatılı okul öğrencilerine yapılması önerilir.

Konjuge menengokok aşısı (KMA):

  • Farklı üreticilerce geliştirilen 3 tane, A, C, Y, W135 serotip kapsül polisakkaritleri farklı taşıyıcı proteinlere bağlı (konjuge), 4 bileşenli meningokok aşısı (KMA4) ülkemizde de onaylıdır.
     
  • Çocukluk döneminde meningokok aşılaması yapılması gereken durumlarda, KMA-4, MPA4’e tercih edilmelidir.
     
  • Hac, umre yolcusu ya da meningokok enfeksiyonunun sorun olduğu ülkelere gidecek çocuklara yaşa uygun KMA4 uygulaması, erişkinlere 1 kez KMA4 yapılması önerilir.

Meningokok aşısı kimlere yapılır

Meningokok aşılaması (MPA4 ya da KMA4) yapılmış, ancak meningokok hastalığı açısından yüksek risk sürüyorsa;

  • 2-6 yaştaki çocuklar ilk aşılamadan 3 yıl sonra,
     
  • 7-18 yaştaki çocuklar ilk aşılamadan 5 yıl sonra,
     
  • Birincil aşılamasında 2 kez aşı yapılanlar da 5 yıl sonra yeniden aşılanmalı.
     
  • Risk sürdüğü sürece aşılama 5 yıl arayla yinelenmelidir.

Yaygın meningokokal hastalıktan en çok etkilenen grup 5 yaş altı ve özellikle de 2 yaş altı gruptur. Bu nedenle aşı, çoğunlukla bu yaş grubuna uygulanır.

Ayrıca risk grubundaki kişilere, kalabalık ortamlarda bulunanlara ve 55 yaş üstü kişilerde salgın durumunda da uygulanması önerilir.

Menenjit aşısının yan etkileri nelerdir

MENENJİT AŞISININ YAN ETKİLERİ NELER?

Menenjit aşısının yan etkileri genel olarak şöyledir:

  • Baş ağrısı,
     
  • Ateş,
     
  • Halsizlik,
     
  • Uygulama yerinde ağrı,
     
  • Kızarıklık ya da şişlik.

ÖNEMLİ NOT!

Aşı içeriğine duyarlı olanlara yapılması uygun değildir.

Bebek ve çocuklar için aşı takvimi değişti! 2023 aşı takvimi nasıl?

Çocukluk çağındaki aşılar hayati önem taşımaktadır. Tarihte bir çok çocuğun ölümüne sebep olan hastalıkların belirtilerinin azaldığı ve her çocukta görülen standart bir rahatsızlık gibi gelip geçmesi için aşıların istisnasız yapılması gerekmektedir. Türkiye Cumhuriyet Sağlık Bakanlığı yeni aşı takvimini yayınladı. Peki 2023 aşı takvimi nasıl? İşte 2023 aşı takvimi…

Çocukluk zamanında geçirilen bir çok hastalık gelecek yaşantısının kalitesini etkilemektedir. Tarihte çözümü bulunamadığı inanılan kızamık gibi hastalıklar birçok bebeğin ve çocuğun ölümüne sebep olmuştur. Sağlık ocaklarında, hastanelerde ve yaklaşık 30 yıldır düzenli bir şekilde okullarda uygulanan aşı yöntemiyle, başa çıkılamaz bir hal alan hastalıkların önüne geçilebilir. Tıbba göre aşı; bireyin sağlık hakkının temel bir bileşeni olup, koruyucu hekimliğin en başarılı önlemlerinden biridir. Özellikle bağışıklığı düşük bir bünyede barınma gücüne sahip olan kızamık, kabakulak, suçiçeği hepatit A-B-C gibi virüsler tüm dünyada rutin aşı programıyla önlenebilen hastalık gurubunda yer alır. Dolayısıyla birçok hastalığın daha önünü kesen aşıları yaptırmanız, çocuğunuzun sağlığı açısından koruyucu bir önlem olacaktır. 2023 yılının gelmesiyle birlikte yeni aşı takvimi Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlandı.

çocuklarda aşı

NEDEN BEBEKLERE VE ÇOCUKLARA AŞI YAPTIRMALIYIZ?

Tüm aşı takvimine göre bebeklikten başlayan aşılar, çocuk ve 8. sınıfa kadar devam etmektedir. Bu durumda çocuklarınızın ne için ne aşısı olduğunu bilmeniz ve bilinçli hareket etmeniz oldukça önemlidir. Ayrıca aşı olan çocuğun hastalanması ve hafif geçirmesi kaydıyla doktora başvuran ebeveynler isyan ederken, aşıyla hasta olan çocuğun aşısız ne hale gelebileceği düşünülerek hareket edilmeli ve en az hasarla geçirdiği akıllardan çıkarılmamalıdır.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ SAĞLIK BAKANLIĞI’NIN YAYINLADIĞI AŞI 

TAKVİMİ​ 2023

bebeklere aşı

BEBEKLERE YAPILAN AŞILAR NELERDİR?

1- BCG (Verem) Aşısı

BCG aşısı dünyada halen kullanılmakta olan tek tüberküloz aşısıdır. Zayıflatılmış canlı bir aşıdır. Bu aşı tüberkülozun yüksek sıklıkta görüldüğü ülkelerde yapılmaktadır. Ülkemizde 2. Ayın sonunda uygulanmaktadır. Sol omuza deri içi olarak uygulanır.

2- Difteri, Tetanoz ve Boğmaca (DTB)
Difteri (D) Nefes almada zorluğa neden olabilir. Kalp yetmezliği, felç veya ölüme kadar götüren bir hastalıktır. Tetanoz (T) Kasların ağrılı sertleşmesine neden olur. Tetanoz ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir, ağzı açamama dahil olmak üzere yutma ve nefes almada zorluk veya ölüm. Boğmaca (aP) Kontrol edilemeyen şiddetli öksürüğe neden olabilir. Nefes almayı, yemeyi veya içmeyi zorlaştırır. Hib (Haemophilus influenzae tip b) hastalık.

3- Hemophilus İnfluenzae Tip B
Birçok farklı enfeksiyon türleri ne neden olabilir. Bu enfeksiyonlar genellikle 5 yaşın altındaki çocukları etkiler. Hib bakterileri kulak enfeksiyonları gibi hafif hastalıklara neden olabilirken bronşit veya sepsis ( kan dolaşımı enfeksiyonu) şiddetli hastalığa neden olabilirler.

4- Hepatit B
Hepatit B bir karaciğer hastalığıdır. Akut hepatit B enfeksiyonu, ateşe yol açabilen kısa süreli bir hastalıktır. Yorgunluk, iştahsızlık, bulantı, kusma, sarılık (sarı cilt veya gözler, koyu renkli idrar, kil renkli dışkı) olur. Kronik hepatit B enfeksiyonu uzun vadelidir Çok ciddi ve karaciğere hasarına yol açabilen bir hastalıktır. Siroz karaciğer kanseri ve ölüm.

5- Çocuk Felci (Polio)
Çocuk felcine polio virusu neden olur. Çoğu çocuk enfekte çocuk felci virüsü ile hiçbir semptom görülmez, ancak bazılarında boğaz ağrısı, ateş, yorgunluk, mide bulantısı, baş ağrısı veya mide ağrısı olur. Daha küçük bir grupta ise daha ciddi semptomlar gelişir. Çocuklarda beyin ve omuriliği etkiler. Şiddetli çocuk felci kalıcı sakatlığa ve nadir durumlarda ölüme yol açar.

6- Pnömokok Aşısı
Pnömokok adı verilen bakteriler zatürree (akciğer enfeksiyonu) başta olmak üzere, kulak enfeksiyonları, sinüs enfeksiyonları, menenjit ve bakteriyemi (kan dolaşımı enfeksiyonu) yaparlar. Çoğu pnömokok enfeksiyonlar hafiftir, ancak bazıları uzun vadeli beyin hasarı veya işitme kaybı gibi sorunlara yol açar.

çocuklarda aşı

ÇOCUKLARA YAPILAN AŞILAR NELERDİR?

Hepatit A, Kızamık, kızamıkçık, kabakulak ve suçiçeği aşıları ise ilk 1 yaştan sonra yapılır. Ayrıca ulusal aşı takviminde yer almayan ama yurtdışında ve ülkemizde de çocuklarımıza önerdiğimiz aşılar da söz konusudur.

1. sınıftaki aşı

1. SINIFTA YAPILAN AŞI NEDİR?

İlköğretim 1. sınıfta KKK (Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak) aşısının 2. dozu ve DaBT-İPA (Difteri, Boğmaca, Tetanoz, Çocuk Felci) aşısının pekiştirme dozu uygulanır. Bununla birlikte eğer çocuğunuzun herhangi bir ilaca alerjisi varsa muhakkak okula bildirilmeli ve doktorla konuşulup özel olarak aşı yapılması gerekmektedir.

8. sınıftaki aşı

8. SINIFTA NE AŞISI UYGULANIR?

Yukarıda anlatılan Tetanoz ve Difteri hastalılarına karşı uygulanan pekiştirici bir aşıdır. 8. sınıfta yaklaşık 13 – 14 yaşlarında uygulanması doğru bulunur.